سیاه‌مشــــــــــــــــــــــــــــــــق

5- شاعر همشهری؛ میر تربتی (؟؟12 تا ؟؟12)

از زمانی که نوشتن راجع به شاعران تربت حیدریه را شروع کرده‌ام، سعی‌ کرده‌ام تا جایی که می‌توانم اطلاعات صحیح جمع‌آوری کنم و شاعران همشهری را هر چه کامل‌تر معرفی کنم. در چند ماه اخیر نوبت به معاصرین رسیده است و خوشبختانه به دلیل نزدیکی زمانی، از اغلب این شاعران اطلاعات بیشتری در دسترس است. خوانندگان عزیز بسیار لطف خواهند کرد اگر اطلاعات تکمیلی خود را برای من از طریق آدرس siyah_mast@yahoo.com بهمن صباغ زاده ارسال کنند. دوستان شاعر همشهری (ولایت زاوه، شامل: زاوه، تربت، رشتخوار، مه‌ولات) هم می‌توانند زندگی‌نامه و آثار خود را از طریق همین آدرس برای بنده ارسال کنند. اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید، من چند سوال در بخش فراخوان نوشته‌ام که با جواب دادن به آنها و ارسال جواب‌ها به من، خواهم توانست زندگی‌نامه‌ی شما را بنویسم. امیدوارم این وبلاگ در آینده به منبع قابل اعتمادی راجع به شعر تربت حیدریه و شاعران این خطه تبدیل شود تا راه برای محققانی که در آینده راجع به این موضوع‌ها تحقیق خواهند کرد، هموارتر شود.

در شرح حال‌هایی که قدما در شرح حال شاعران می‌نوشته‌اند غالبا در مورد شاعری که معروف نبوده است به آوردن یکی دو جمله در احوال آن شاعر و ذکر یکی دو بیت از اشعار وی بسنده می‌کرده‌اند. در گذشته شاعران همه تخلص داشته‌اند و آن‌ها را با تلخص و نام شهر زادگاه‌شان یا به ندرت شهر محل سکونت‌شان می‌شناخته‌اند مانند فردوسی طوسی، ثنایی غزنوی، سعدی شیرازی و ... . شاعرانی در نامشان پسوند «تربتی» یا «زابی» آمده است از منطقه‌ی تربت حیدریه‌ی امروز بوده‌اند چون شاعران تربت جام را با پسوند جامی می‌شناخته‌اند. در چند هفته‌ی اخیر چند تن از این شاعران را معرفی خواهم کرد. این هفته می‌خواهیم به میر تربتی بپردازم که تنها در کتاب ارزشمند صد سال شعر خراسان و آن هم در حد چند خط به زندگی‌نامه و شعر وی اشاره شده است. قبل از پرداختن به زندگی و شعر شاعر این هفته بد نیست اطلاعات مختصری در مورد این تذکره و نویسنده‌‌اش داشته باشیم.

به گفته‌ی گلشن آزادی وی از سادات باذوق تربت حیدریه بوده است و بیت زیر از اوست:

نیست آیین محبت کردن از یاری گله

ور نه زان بدعهد می‌کردیم بسیاری گله

از آن‌جا که گلشن آزادی در کتاب صدسال شعر خراسان به شاعران سده‌ی اخیر پرداخته است می‌شود حدس زد که وی در قرن پیش از این زندگی می‌کرده است. نکته‌ی دیگر این که از همین یک بیت می‌شود دریافت که میرتربتی شاعر قدرتمندی بوده است حتما ازو دیوانی به‌جا مانده است که ما از آن بی‌اطلاعیم. احتمال می‌رود فرزندان وی در تربت حیدریه باشند و اشعار این شاعر نزد فرزندانش بجا مانده باشد. امیدوارم این وبلاگ به جایی برای رد و بدل اطلاعات در خصوص شاعران همشهری تبدیل شود و از این طریق بشود اطلاعات بیشتری از زندگی این شاعران و ابیات بیشتری از شعر آن‌ها به دست آورد.

بهمن صباغ زاده

***