برگزاری همایش منطقهای «شاعران دیار طلای سرخ» در تربتحیدریه؛ تجلی همدلی و شعر در خطه خورشید.
دیار طلای سرخ
دیار طلای سرخ
همایش منطقهای «شاعران دیار طلای سرخ» با حضور پرشور شعرا، مسئولان استانی و شهرستانی روز پنجشنبه، چهاردهم آبانماه، در سالن ابنسینای دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه برگزار شد.
این رویداد فاخر ادبی با حضور شجاعی، معاون استاندار و فرماندار ویژه شهرستان،زنگنه، نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، و همچنین امینی معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان رضوی برگزار گردید.
در این همایش، جمعی از برجستهترین شاعران و علاقهمندان به حوزه شعر و ادب از شهرهای تربتحیدریه، زاوه، رشتخوار و مه ولات گردهم آمدند تا به شعرخوانی در رابطه با موضوع زعفران بپردازند.
همایش «شاعران طلای دیار سرخ» به دبیری انجمن ادبی قطب تربتحیدریه و همت و تلاش اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی این شهرستان برگزار شد و فضایی پربار برای تعامل هنرمندان منطقه فراهم آورد.
معاون استاندار و فرماندار ویژه تربتحیدریه در همایش منطقهای شعر زعفران تربتحیدریه خاستگاه فرهنگ، هنر و شعر است؛ زعفران نیز بخشی از هویت و ظرفیت فرهنگی این دیار به شمار میرود.
دیار طلای سرخ فرماندار تربت حیدریه
🔹معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار ویژه تربتحیدریه به همراه نماینده مردم تربتحیدریه، مهولات و زاوه در مجلس شورای اسلامی، در همایش منطقهای «شعر زعفران» که با حضور جمعی از مسئولان، شاعران و اهالی فرهنگ و ادب شهرستانهای مختلف استان خراسان رضوی در تالار ابنسینای تربتحیدریه برگزار شد، حضور یافتند.
🔹در این مراسم، معاون استاندار و فرماندار ویژه تربتحیدریه با اشاره به پیشینه غنی فرهنگی و ادبی این شهرستان اظهار کرد: تربتحیدریه از دیرباز مهد پرورش هنرمندان، شاعران و چهرههای برجسته فرهنگی بوده و برخورداری از چنین سرمایه ارزشمندی، مسئولیت ما را در صیانت و تقویت جایگاه فرهنگی این منطقه دوچندان میکند.
🔹وی با تأکید بر پیوند عمیق فرهنگ و هویت بومی با ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی منطقه افزود: زعفران تنها یک محصول کشاورزی و اقتصادی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی، اجتماعی و فرهنگی تربتحیدریه است.
💠حضور روابط عضو شورای اسلامی شهر در همایش منطقهای «شاعران دیار طلای سرخ» در تربتحیدریه
🔹به گزارش روابط عمومی، همایش منطقهای «شاعران دیار طلای سرخ» با حضور دکتر محسن زنگنه، نماینده مردم شریف شهرستانهای تربتحیدریه، زاوه و مهولات در مجلس شورای اسلامی، دکتر شجاعی معاون استاندار خراسان رضوی و فرماندار ویژه تربتحیدریه،مهندس شعبانی عضو شورای اسلامی شهر تربت حیدریه، رؤسای ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستانهای زاوه و تربتحیدریه، جمعی از مسئولان، شاعران و اهالی فرهنگ و ادب شهرستانهای مختلف استان خراسان رضوی، در تالار ابنسینای تربتحیدریه برگزار شد.
دیار طلای سرخدیار طلای سرخ
🔹 تربتحیدریه بهعنوان یکی از خاستگاههای فرهنگ، هنر و شعر در خراسان رضوی، ظرفیتهای ارزشمندی در عرصه ادبیات و فرهنگ دارد و زعفران، بهعنوان نماد و بخشی از هویت این دیار، زمینهای الهامبخش برای پیوند هنر و ادبیات با ظرفیتهای بومی منطقه فراهم کرده است.
🔹 برگزاری این همایش فرصتی برای گردهمایی شاعران و فعالان ادبی، معرفی ظرفیتهای فرهنگی منطقه و پاسداشت هویت ادبی و فرهنگی دیار طلای سرخ بود.
نوید تربت-فریبا سالارمقدم- همایش منطقهای شاعران دیار طلای سرخ با محوریت زعفران و تقدیر از فعالان انجمنهای ادبی شعرهای تربت حیدریه، رشتخوار، زاوه و مهولات در محل سالن ابن سینای تربت حیدریه برگزار شد.
بهمن صباغ زاده دبیر همایش به خبرنگار نوید تربت گفت: در این همایش ابتدا 15 تن از شاعران شهرهای تربت حیدریه، رشتخوار، زاوه و مهولات شعرهای زعفرانی خود را خواندند و سپس به پاس سالها فعالیت فرهنگی از پنج نفر از فعالان انجمنهای ادبی منطقه به شرح ذیل تقدیر بعمل آمد:
علی مرادزاده (رشتخوار)
محسن فروتن نژاد (مهولات)
غلام محمد باقری (زاوه)
زهرا آرین نژاد (تربت حیدریه)
مریم بهنام (تربت حیدریه)
وی افزود:یکی ازبخشهای جنبی این همایش منطقهای برگزاری مسابقهی رباعی زعفرانی بین حاضرین در جلسه بود. داور این مسابقه استادان سید علی موسوی، محمد جهانشیری و علی اکبر عباسی بودند. پنجاه و دو رباعی در این بخش از برنامه به میز داوری همایش رسید و به ترتیب فرشته بهبودی، احمد حسن زاده و امید منتظریان مقام اول تا سوم را به دست آوردند که با تندیس جشنواره و هدیهی نقدی مورد تقدیر قرار گرفتند.
صباغ زاده گفت:یکی دیگر از بخشهای جنبی این مراسم ،نمایشگاه عکسهای برگزیدهی زعفرانی بود که با همکاری ادارهی فرهنگ و ارشاد اسلامی تربت حیدریه و سلیمان گلی و احمد حسن زاده برپا شده بود.
وی ادامه داد:نمایشگاه کتابهای تازه منتشر شده در حوزهی شعر تربت حیدریه از دیگر بخشهای جنبی همایش بود.
قابل ذکر است که؛تبلیغات این همایش بر اساس عکسی از جواد اسماعیل زاده عکاس اهل تربت حیدریه طراحی شده بود. این عکس که در آبان 1394 در روستای آبرود تربت حیدریه گرفته شده از عکسهای برگزیدهی جشنوارهی عکس زعفران بود.
لوح تقدیر، تندیس همایش، کتاب اُورِشُم (گزیدهی شعر و داستان تربت حیدریه) و طلای سرخ از هدایای این همایش بود.اجرای موسیقی مقامی خراسان با نوای دوتار امید منتظریان بخشی از این همایش بود.
سی شب و یک شهر اثر تازهی آقای حمیدرضا شهیدی به لهجهی تربت حیدریه
حمیدرضا شهیدیسی شب و یک شهر
کتابی دیگر در شعر لهجهای تربت حیدریه به گنجینهی ادبیات شفاهی خراسان افزوده شد. کتاب {سی شب و یک شهر} دو منظومهی لهجهای را شامل میشود. منظومهی اول محرمنامه است که ۲۰۰ بیت دارد و منظومهی دوم رمضان خودمانی است با ۵۱ بیت. در این منظومهها شاعر با زبانی خودمان فضای شهر تربت حیدریه را در سالهای قدیم، در ماه محرم و ماه رمضان وصف کرده است.
انجمن شعر قطب در تلگرام / روبیکا / اینستاگرام / بلاگفا جهت ارتباط با ما در همه اپلیکیشن ها به این ایدی پیام دهید @naseri0309 پینوشت: میدانید که خواندن شعر لهجهای مکتوب دشوار است اما نویسنده و ناشر از پیش فکرش را کردهاند. بارکدی در پشت کتاب چاپ شده که شما میتوانید با اسکن کردن آن، منظومهها را با صدای شاعر بشنوید.
با همکاری افراد، ادارات و نهادهای مختلف فرهنگی میخواهیم تقدیر کنیم از فعالان انجمنهای شعر در منطقه، کسانی که هستی خویش را در پای فرهنگ و هنر این سرزمین میگذارند. در این جلسهی شعر که با جوش گل پاییزی مقارن شده است شعرهای زعفرانی شاعران منطقه را خواهید شنید. امکان حضور برای شهروندان علاقهمند فراهم است.
🔺پنجشنبه ۱۴۰۵/۰۸/۱۴ ساعت ۱۸:۰۰ 🔺تربت حیدریه، تالار ابن سینا دانشگاه علوم پزشکی
انجمن شعر قطب در تلگرام / روبیکا / اینستاگرام / بلاگفا
در لهجههای خراسانی جوشِ چیزی به معنی فراوانی آن است. جوش گل یعنی وقتی که همهی گلها شکفته است. صائب گفته است: «ز حیرت عاشق از نظاره اغیار گل چیند/ که بلبل مست چون شد از در و دیوار گل چیند/ نسیم از جوش گل از دور میبوسد زمین اینجا/ تماشایی مگر از رخنه دیوار گل چیند» عکس پوستر از جواد اسماعیل زاده
ضمن شادباش تولد شاعر همشهری استاد محمد پروانه محولاتی غزلی را از ایشان با هم میخوانیم:
خون دل میخورم و اشک روان میریزم میشوم شعله و بر قامت جان میریزم نیستان میشوم و از سر هر بند وجود آتش ناله بر اندام زمان میریزم تا تراود سخنم از لب هر غنچه و گل شبنم شعر تر از طبع روان میریزم خیره منعم مکن از مدرسه و درس و کتاب اشک ابرم که به گلهای جوان می ریزیم جان، نثار قدم اهل دل و فضل و هنر خاک ره در دهن بیهنران میریزم تا خزانی نشود چهره گلهای وطن میشوم سبزه و بر چهر خزان میریزم گفته بودی ز چه رو شعر تو پروانه، تر است شهد عشق است که در ظرف بیان میریزم تا بنوشم ز لب لعل بتان آب حیات میشوم بوسه و بر لعل بتان میریزم گردبادی شده فریاد من از نالهی تو آب در خوابگه مورچگان میریزم
گزارش جلسهی انجمن شعر و ادب قطب تربت حیدریه به تاریخ شنبه ۱۴۰۵/۰۷/۱۱ به قلم شاعر همشهری آقای محمدرضا خسروی
پاییز رسیده است؛ فصل بوی خاک بارانخورده، هیاهوی کلاغهای باغ روی شاخههای نیمهعریان درختان و ریزش برگهایی که زمین را هزار رنگ کردهاند و هر بار با دیدنشان این شعر مرتضی امیری را با خود زمزمه میکنم: «زرد است؟ نه... قرمز؟ نه... بگو پس به چه رنگ است؟/ این برگ که میافتد و اینقدر قشنگ است/ هم قهوهای سوخته هم قرمز روشن/ این برگ خدایا چقدر رنگبهرنگ است»
ساعت حدود پنج بعدازظهر به کتابخانه شهید بهشتی میرسم؛ کتابخانهای که نیمه دوم سال میزبان دوستداران شعر و ادب انجمن قطب است. عقربهها روی ساعت پنج و بیست دقیقه مینشینند که جلسه با اجرای دلنشین استاد صباغزاده شروع میشود.
استاد ابتدا با غزلی کمنظیر از مولانا و با سلامی شاعرانه جلسه را غرق در لطافت میکند: «ایا هوای تو در جانها سلامٌ علیک/ غلام میخری ارزانبها؟ سلامٌ علیک»
سپس استاد نجفزاده عزیز گوش حاضران را با شعری ناب از سعدی نوازش میکنند: «بیا بیا که مرا با تو ماجرایی هست/ بگو اگر گنهی رفت و گر خطایی هست/ روا بود که چنین بیحساب دل ببری؟/ مکن که مظلمه خلق را جزایی هست»
نوبت به خردسالان جمع که میرسد، آیلینگلی، دختر آرام و باادب جمع، اولین شعرش را که به مناسبت تولد مادربزرگش، سرکار خانم محمدزاده سروده است میخواند: «از وقتی که یادمه/ پیشم بودی همیشه/ من اگه برگ باشم/ تویی شبیه ریشه/ موقع پارک و بازی/ خوراکیهای تازه/ تو راه برگشتمون/ بستنی خوشمزه...»
سپس استاد جهانشیری بزرگوار با یاد کردن از شاعر عزیز و فقید شهرمان، استاد سید علیاکبر بهشتی، غزل ایشان را میخوانند: «ستارگان سخن جرعهنوش جام غمند/ اگر چه دور ز یکدیگرند گرد همند» و بعد هم غزلی به ایشان تقدیم میکنند؛ غزلی که متناسب با وزن، ردیف و قافیه همین شعر استاد بهشتی و با تضمین مصراعی از شعر ایشان سروده شده بود: «میان خیل ادیبان که دست بر قلمند/ چقدر مثل تو عاشق در این زمانه کمند»
سپس نوبت به شاعر فرهیخته و جوان، جناب آقای محمود شریفی میرسد که ضمن دعوت همه دوستان به انجمن شعر کدکن به مناسبت تولد شاعر ارجمند، استاد محمدرضا شفیعی کدکنی، چند رباعی که حرف دل همه ماست میخوانند: «کی یاد از آن شکوه و فر خواهی کرد/ کی از شب تاریک گذر خواهی کرد/ ایران من این پیرهن مشکی را/ کی از تن نازنین به در خواهی کرد» حین شعرخوانی جناب شریفی، شاعر و ادیب عزیز شهرمان جناب آقای جلال رفیع وارد جلسه میشوند.
شعرخوانی بعد مربوط به جناب شریعتی محترم است که شعرشان با تهمایه طنز همراه است: «دوستان کار نابجا نکنید/ همسران را ز خود جدا نکنید»
بعد از آن استاد موسوی گرانقدر با آرامش همیشگی شعر نیماییشان را شروع کردند و چه زیبا گفتند از شبهای زعفرانی و چشمان براق روباه و زوزههای گرگ در دوردست و آبی که در برق بالا مسیرش عوض شده و لانه موشی که پای استاد را در آن تاریکی شب تا زانو به گل فرو برده بود.
سپس استاد عباسی با همان متانت مثالزدنی غزلی ناب و محلی را خواندند: «لوت از بس شکر دَره مگی کرخنه قنده/ برِ رویت مگی ناره انار قند ازغنده» و چه تشبیه زیبایی به لب یار کرده بودند که: «تو باغ پسته خندو میوم پستهی دهنبسته/ بَیَد پیوند بُخروم مو لو تو پونگ پیونده»
در ادامه نوبت به داستان هفتپیکر نظامی در روز دوشنبه زیر گنبد سبز و همراه با شاهزاده خوارزم با بیان شیوای استاد بهمن صباغزاده رسید: «چونکه روز دوشنبه آمد شاه/ چتر سرسبز برکشید به ماه/ شد برافروخته چو سبزچراغ/ سبز در سبز چون فرشته باغ» داستان زیبایی که از عشق و پاکدامنی حکایت داشت و شخصیت داستان به سمت بیتالمقدس رهسپار شد.
ساعت حدوداً ۶ عصر را نشان میداد که استاد رفیع دوستداشتنی صحبت خود را آغاز کردند. ایشان که بهتازگی در غم از دست دادن مادر بزرگوارشان (روحشان قرین رحمت) به سوگ نشستهاند، پس از تشکر و قدردانی از عزیزانی که با ایشان ابراز همدردی کردهاند، ما را با خود به سالهای دور و مدرسه رازی و گنجهای گرانبهایش (مدرسان و معلمان) بردند و شعری که در ۱۴ سالگی سروده بودند را خواندند، سپس گریزی به شعری از استاد مشفق کاشانی که برای ایشان سروده شده بود زدند: «آزردهام ز خویشتن خویش ای جلال/ درماندهام به ورطه تشویش ای جلال» و جواب استاد رفیع که در پاسخ ایشان سروده بودند: «ای دل غم دیار مخور یار مشفق است/ ساقی سبو بیار که دلدار مشفق است» در پایان با آرزوی توفیق، دو کتاب به انجمن قطب هدیه دادند.
تقریباً ۲۰ دقیقه از زمان باقی مانده بود که کوثر عباسیان، دختر پرانرژی و همیشه خندان انجمن غزلی زیبا خواند: «میان خاطرات خستهام گهگاه جان دادم/ کلید رفع این شک را به قلب خود نشان دادم» لوح تقدیری نیز به جهت یادبود به پاس حضور در جلسه فرمانداری تقدیم ایشان شد.
حالا نوبت شاعر کشاورزی است که خستگی روزانه در چهره باصفایش پیداست؛ جناب آقای اعتقادی چنین شروع میکند: «زندگیها چو چنی پا در هوا رفته رفق/ او که مخره مال مردم کربلا رفته رفق»
بعد آقا حیدر عبداللهزاده با همان شور جوانی غزلی را میخوانند: «جان من مستی چشمان تو را میخواهد/ عطر گیسوی پریشان تو را میخواهد»
گرچه تقریباً دقایق پایانی را سپری میکنیم ولی سرکار خانم صبری پرنشاط و با انرژی زندگی را مخاطب قرار داده و میگویند: «مسیر زندگی از ما دونده میخواهد/ همیشه سوت زمانه برنده میخواهد»
در انتهای جلسه نیز استاد صباغزاده از سرکار خانم محمدزاده و سایر دوستانی که پذیرایی امروز را بر عهده داشتند تشکر کرده و بهعنوان حُسن ختام جمع را به غزلی با لهجه شیرین مشهدی مهمان کردند که ما را به گذشتهای دور از شبهای مهتابِ سیمتری طلاب و حال ماهی سر قلاب برد: «نمشه اما شب بارونی مهتاب دیدم/ جوری خوشگل بودی انگار تو رِ تو خواب دیدم/ جوری خوشگل بودی که دست و پاهام شل رفتن/ دل لامصبمه بدجوری بیتاب دیدم»
با به پایان رسیدن غزل استاد، ختم جلسه اعلام میشود، خودکارم را روی دفتر میگذارم و به امید هفتههای بعد با خود زمزمه میکنم: «به پایان آمد این دفتر/ حکایت همچنان باقی»
#محمدرضا_خسروی #گزارش #انجمن_قطب
انجمن شعر قطب در تلگرام / روبیکا / اینستاگرام / بلاگفا
در کوچهباغهای کدکن، نگاهی به زندگی و شعر آقای محمود شریفی کدکنی شاعر همشهری به قلم بهمن صباغ زاده
محمود شریفی کدکنی از آن گلهای بیخار روزگار است. چند سال است که به جلسات انجمن قطب رفت و آمد دارد و یکی از شاعران محبوب این انجمن است. تا حالا نشنیدهام که کسی از او کوچکترین گلهای داشته باشد. امیر معزی در غزلی زیبا گفته است: «بشکفت رُخم چون گل بیخار ز شادی/ زیرا که گل صحبت او خار ندارد» گلِ صحبت محمود هم خار ندارد. شنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ از همصحبتی با این گل بیخار رخ من چون گل شکفته بود. از قبل قرار ملاقات را گذاشته بودیم. بعد از جلسهی انجمن قطب کمی صبر کردیم تا خداحافظیها و عکسهای یادگاری تمام شود و رباط کمی خلوت شد. روی یکی از تختهای چوبی رباط تهمینه نشستیم، من ضبط صوت را روشن کردم و مشغول گپ و گفت شدیم. آنچه در ادامه میخوانید حاصل حدود هشتاد دقیقه گفت و گوی ما در شبی تابستانی و دلپذیر بود.
محمود شریفی هشتم مرداد ۱۳۵۹ در کدکن به دنیا آمد. شهر کَدکَن در ۷۰ کیلومتری شمالغربی شهر تربت حیدریه و ۸۰ کیلومتری جنوب نیشابور واقع است. کدکن چند هزار نفر جمعیت دارد و لهجهی مردم این شهر به نیشابوری نزدیکتر است تا تربتی. این شهر در دامنههای شمالی رشتهکوه کوهسرخ قرار دارد. پدر محمود که اصالتا اهل کوهسرخِ کاشمر است در کدکن به شیخ محمد مشهور بود. شیخ محمد باغدار و کشاورز بود و همچنین مکتبخانهای را اداره میکرد و به کودکان کدکن قرآن میآموخت.
مادرش خانم طیبه حلاج اصالتا یزدی بود و در کار مکتبداری به پدر کمک میکرد. طیبه خانم ساکن کدکن بود که شیخ محمد به جهت دیدار خویشاوندان از کاشمر به کدکن آمد و دلباختهی او شد. بعد از ازدواج هم در کدکن ماندند، هرچند چند سالی هم برای زندگی به زادگاه شیخ محمد یعنی روستای تولی در کاشمر رفتند اما باز به کدکن برگشتند و در این شهر زندگی کردند.
محمود سومین پسر خانواده است و به اصطلاح تهتغاری خانه بوده است. او در کودکی آرام و سربهزیر بود هرچند چند خاطرهی شاخص از شیطنتهای کودکیاش هم به یاد دارد. در مورد کودکیاش میگوید: «کودکی شادی داشتم. مادرم مهربان و خوشبرخورد بود و خانهی ما همیشه پر از مهمان بود.» او در کودکی عزیردُردانهی خانه بود و پدر و مادر توجه خاصی به او داشتند. کودکی محمود در کوچهباغهای کدکن به بازی و خوشی گذشت. روزگاری که برای همهی ما مثل ابر بهار میگذرد و خاطراتش تا میانسالی و پیری همراهیمان میکند.
وقتی به هفت سالگی رسید او را به دبستان کدکن فرستادند. محمود بچهی ریزنقشی بود و بسیار وابستهی پدر و مادر. او که فضای مدرسه را دلخواه ندید بعد از چند روز دیگر به مدرسه نرفت و پدر و مادرش هم قانع شدند که تا سال بعد صبر کنند و او را یک سال دیرتر روانهی دبستان کنند. سال بعد یعنی مهرماه ۱۳۶۶ محمود سال تحصیلی را با اشتیاق شروع کرد و خیلی زود جذب کتاب و درس و مدرسه و معلم شد. اولین مدرسهاش مدرسهی شهید جوادی بود که خیلی به خانهی آنها نزدیک بود.
کدکن جمعیتی زیاد داشت و مثل بعضی از روستاها کلاسهای پنج پایه نداشت بلکه حتی در برخی پایهها دو کلاس داشت. وضعیت درسیاش خوب بود و همیشه جزو شاگردان برتر مدرسه بود. در راهنمایی شهید حسینیان کدکن هم نمرههای بالایی میگرفت و حسابی درسخوان شده بود. سوم راهنمایی در آزمون مدارس تیزهوشان شرکت کرد و پذیرفته شد.
کدکن مدرسهی تیزهوشان یا نمونه دولتی نداشت و او راهی مدرسهی نمونه دولتی ملامظفر گناباد شد. محمود در این مورد میگوید: «بیش از یکی دو ماه در مدرسهی ملامظفر گناباد دوام نیاوردم. به خانواده و محیط کدکن الفت داشتم. آب و هوای خشک گناباد غمزدهام میکرد. در مهرماه طبیعت کدکن هزار جلوه دارد اما گناباد خشک و بیآب و علف بود. تصمیم گرفتم قید مدرسهی نمونه را بزنم و برگردم کدکن.»
یکی دو ماه از سال تحصیلی گذشته بود که محمود شریفی به کدکن برگشت. نمرههایش خوب بود و چون چند نفر از دوستان صمیمیاش که آنها هم وضعیت تحصیلی مشابه محمود را داشتند در دبیرستان شهید میرزایی کدکن رشتهی تجربی را انتخاب کرده بودند، او هم در کنار دوستانش در دبیرستان شهید میرزایی مشغول به خواندن رشتهی تجربی شد.
من که میدانم محمود شریفی فارغالتحصیل زبان و ادبیات فارسی است میپرسم که «پس چه شد که سر از علوم انسانی درآوردی؟» محمود با خنده میگوید: «با یکی از معلمها حرفم شد. نتیجه این شد که سال اول دبیرستان قید مدرسه را زدم و تنها در امتحانات خرداد شرکت کردم.»
سال بعد محمود رشتهی انسانی را انتخاب کرد. در همین یک سال نظام قدیم هم تبدیل به نظام جدید آموزشی شده بود و او یک سال از تحصیل عقب افتاد. به محمود میگویم پس همینقدر تصادفی وارد ادبیات و شعر وارد زندگیات شد؟ میگوید: «نه به همین سادگی، برادرم در همان سال که مدرسه نمیرفتم یک دیوان حافظ به من هدیه داد. او در رشتهی کتابداری در بیرجند درس میخواند. من آن سال وقت اضافه زیاد داشتم و سرم را با خواندن همین کتاب گرم میکردم. سعی میکردم از شعر حافظ سر دربیاورم که کار سادهای نبود. روزی به کتابخانهی کدکن رفته بودم و کتاب «تماشاگه راز» را دیدم که شرح غزلهای حافظ بود. کتاب را به امانت گرفتم و همین کتاب کلیدی شد برای ورود به دیوان خواجهی شیراز. سال بعد که میخواستم به دبیرستان بروم، بدم نمیآمد که در رشتهی علوم انسانی گرههای بیشتری از شعر حافظ باز کنم و ذهنم نسبت به شعر حافظ روشنتر شود.»
محمود سه سال در دبیرستان کدکن رشتهی علوم انسانی را خواند. سالی که او دیپلم گرفت اولین دورههای نظام جدید آموزشی فارغالتحصیل شدند و بعد طبق قانونِ آن دوره گذراندن یک سال پیشدانشگاهی اجباری شد. بعد از پیشدانشگاهی علوم انسانی که در پیشدانشگاهی شفیعی کدکنی گذشت، محمود در کنکور شرکت کرد و رتبهی ۱۴۷ کنکور ادبیات و علوم انسانی را در سال ۱۳۷۹ کسب کرد. برادرش در این سالها معلم شده بود و محمود هم به شعر و ادبیات بیش از پیش علاقهمند شده بود. این دو گزینه در کنار هم باعث شد که محمود برای شغل آینده به دبیری ادبیات فکر کند و مرکز تربیت معلم شهید بهشتی مشهد را انتخاب کند.
اولین دورهی او در تربیت معلم یک دورهی دو ساله با مدرک فوق دیپلم بود که از سال ۱۳۷۹ تا سال ۱۳۸۱ طول کشید. درسهای دورهی تربیت معلم دشواری خاصی نداشت و او خیلی راحت این دو سال را بهترین نمرهها پشت سر گذاشت و مهر ۱۳۸۱ برای تدریس به کدکن برگشت. اولین محل خدمت آقای شریفی روستای حصار یزدان و نوزه در جلگهی رخ بود. این روستاها فاصلهی زیادی تا کدکن نداشت اما آقای شریفی تصمیم گرفت در روستای محل خدمتش بماند. او در این مورد میگوید: «دشت زیبایی بود. غروبهای خیرهکنندهای داشت و من هم شوق و ذوقی برای تدریس داشتم. کودکان معصوم و دوستداشتنی این دو روستا اولین دانشآموزان من بودند و خاطرههایی بسیار خوب از آن روزها دارم.»
در همین سال آقای شریفی در آزمون کارشناسی ادبیات شرکت میکند و در دانشگاه دولتی حکیم سبزواری پذیرفته میشود. او در همان سال مامور به تحصیل شده و برای ادامه تحصیل عازم سبزوار میشود. شریفی سال ۱۳۸۵ از دانشگاه حکیم سبزواری فارغالتحصیل شده و با مدرک لیسانس ادبیات به کدکن برمیگردد. او در توضیح این مقطع از زندگیاش میگوید: «قصدم دبیری ادبیات فارسی بود اما در آن سال در کدکن معلم ادبیات فارسی زیاد بود و من به ناچار مدیریت یک مدرسه را در روستای رقیچه از توابع کدکن پذیرفتم. سال بعد هم معاون هنرستان شدم و چند سال پستهای مختلف را تجربه کردم اما تصمیم گرفتم ادامه تحصیل بدهم. سال بعد که سرپرست خوابگاه هنرستان بودم در کارشناسی ارشد دانشگاه حکیم سبزواری پذیرفته شدم.»
شریفی توانست بدون مرخصی و ماموریت با رفت و آمد هم به کار ادامه بدهد و هم تحصیل کند. سال ۱۳۹۰ از پایاننامهی کارشناسی ارشد خود در مورد لهجهی کدکن دفاع کرد و فارغالتحصیل شد. پایاننامهی او به نحوهی صرف فعلها و دیگر جزئیات زبان در لهجهی کدکن اختصاص داشت. امیدوارم پایاننامهی دوران دانشجویی این شاعر خوب همشهری به زودی منتشر شود؛ شک ندارم که خواندنی و جذاب خواهد بود.
سال ۱۳۹۰ پس از نه سال کار در آموزش و پرورش کدکن بالاخره آقای محمود شریفی کدکنی توانست برای تدریس وارد کلاس ادبیات شود. از آن سال شریفی به تدریس ادبیات مشغول است و دانشآموزان زیادی به شنیدن شعر از زبان او دلباختهی ادبیات شدهاند.
شریفی در سال ۱۳۸۵ ازدواج کرد و دو دختر به نامهای شقایق و بهار دارد. او اکنون با خانوادهاش در تربت حیدریه زندگی میکند اما همچنان دلباختهی زادگاه است. با شاعران کدکن ارتباط گرمی دارد و سعی میکند با برنامههایی منظم شاعران این شهرستان را دور هم جمع کند.
از شریفی میپرسم غیر از هدیه گرفتن دیوان حافظ در سال اول دبیرستان گرایش شما به ادبیات دلایل دیگری هم داشت؟ میگوید: «مادرم زن مذهبیای بود و خیلی شعر حفظ بود. ترکیب مذهبی بودن و شعر زیاد در حافظه داشتن او را به سمت اشعار مناجاتگونه برده بود. او از خواجه عبدالله انصاری، ابوسعید ابوالخیر، شیخ عطار و دیگر عارفان و شاعران ابیاتی در حافظه داشت که بعد از نماز به شیرینی هر چه تمام میخواند. پررنگترین دلیل علاقهی من به ادبیات را باید در روزهای کودکیام و مناجاتهای مادرم جستجو کرد. دیگر دلیل علاقهام به ادبیات، آقای سید محمد عبدالهیان دبیر دورهی دبیرستانم بود.»
میپرسم اولین شعرت را کی گفتی؟ در پاسخم میگوید: «در دورهی تربیت معلم استادی داشتم به اسم آقای علی اکبر شعبانی که شاعر بود و کتابی هم چاپ کرده بود. او گاه در کلاس از اشعار خودش میخواند که غالبا در قالب نیمایی سروده شده بودند. چون درسهای تئوری ادبیات را خوانده بودم سر ذوق آمدم که من هم چیزی بنویسم. شعری در قالب نیمایی نوشتم و به استاد شعبانی نشان دادم. مرا توصیه به خواندن و نوشتن بیشتر کرد. مدتی که گذشت و من هم در وزن تبحر بیشتری پیدا کردم یک غزل با وزن مفاعیلن گفتم. آن نیمایی را که نمیتوانم شعر به حساب بیاورم اما شاید همین غزل ناپخته را بتوانم اولین شعرم بنامم.»
شعر به صورت خط در میان در زندگی محمود شریفی کدکنی جریان داشت. گاهی که موضوع مناسبی به ذهنش میآمد شعر میگفت و گاهی به کلی شعر را کنار میگذاشت. شاید بشود گفت سالی یکی دو شعر بیشتر نمیسرود و انگیزهی چندانی در سرودن شعر نداشت.
در سال ۱۳۹۵ او و دوستانش که دبیران ادبیات بودند تصمیم گرفتند انجمن شعری به نام «انجمن شعر فرهنگیان» در کدکن راهاندازی کنند و به همین بهانه به طور منظم دور هم جمع شوند. این انجمن هم یک تشکل صنفی بود و هم یک انجمن ادبی. معمولا در هر جلسه هر کدام از دبیران که طبع و ذوقی داشت آخرین سرودهی خود را برای دیگران میخواند. انجمن شعر فرهنگیان کدکن باعث شد محمود شریفی بیش از پیش به شعر بپردازد و شعرهای بیشتری بگوید.
آقای شریفی که در این سالها ساکن تربت حیدریه شده بود با انجمن شعر و ادب قطب آشنا شد و به جمع شاعران تربت حیدریه راه یافت. او خود در این مورد میگوید: «از حدود سال ۱۳۹۰ که ساکن تربت حیدریه شدم اسم انجمن شعر قطب به گوشم خورده بود اما خود را از نظر شعری در حدی نمیدیدم که بخواهم شعرم را پیش شاعران عرضه کنم. یکی دو بار دل به دریا زدم و سعی کردم انجمن را پیدا کنم اما موفق نبودم تا اینکه در سال ۱۳۹۸ در جستجویی اینترنتی به وبلاگ سیاهمشق و گزارشهای انجمن شعر و ادب قطب رسیدم و تصمیم گرفتم در جلسات انجمن قطب شرکت کنم.»
آن زمان جلسات انجمن شعر و ادب قطب در موزهی مشاهیر در باغملی تشکیل میشد. چون انجمن قطب آرشیو منظمی دارد میتوان به دقت گفت که اولین حضور آقای شریفی در انجمن قطب برمیگردد به تاریخ شنبه ۲۶ مرداد ۱۳۹۸ که در جمع شاعران تربت حیدریه حضور پیدا کرد و شعر طنز خواند با این مطلع: «ثروتم را پسرم از تو که بهتر بخورد/ نگذاری ز درختت احدی بر بخورد»
شریفی از اولین جلسهای که در انجمن قطب حضور پیدا کرد مورد توجه قرار گرفت و خیلی زود با شاعران همشهری همراه شد. تشویق شاعران همشهری و نقدهای ایشان باعث شد شعر برای آقای شریفی جدیتر شود. او سعی کرد نقدهایی را که میشنود به کار ببندد و روز به روز در شعر تربت حیدریه بیشتر بالید و تبدیل شد به یکی از چهرههای موفق شعر تربت حیدریه.
آقای شریفی غیر از شاعری، در کارهای جمعی انجمن هم چهرهای درخشان بود و مهربانی و صفایش باعث شد که در حلقهی شاعران تربت حیدریه به گرمی پذیرفته شود و امروز او را باید از شاعران عالی انجمن شعر و ادب قطب دانست.
محمود شریفی بعد از چند سال حضور در انجمن قطب در سال ۱۴۰۳ تصمیم گرفت با همراهی چند تن از شاعران کدکن جلسات انجمن شعر فرهنگیان را گسترش دهد و این جلسات ادبی را در کدکن عمومی کند. آنها نام این انجمن ادبی را به افتخار دانشمند فاضل و شاعر نامآشنای کدکن «انجمن شفیعی کدکنی» گذاشتند. انجمن شفیعی کدکنی حاصل عشق محمود شریفی به کدکن، عشق او به ادبیات و عشق او به دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی بود. او و دوستانش خیلی زود توانستند علاقهمندان شعر و ادب را در این شهرستان جذب کنند و با برنامهریزی و تشکیل جلسات منظم بین دانشآموزان و شاعران کدکن استعدادیابی کنند. از شریفی میپرسم از شاعران تاریخ ادبیات کدام یک را میپسندی؟ میگوید «شاعر شمارهی یک برای من در تاریخ ادبیات فارسی همواره حافظ شیرازی است. حافظ سرشار از تکنیکهای شعری است و افزون بر این رندی او باعث شده است که هر کس از ظن خود با او همراه شود.» غیر از خواجهی شیراز، آقای شریفی با شعر سعدی و مولانا هم انس و الفتی دارد و از بین شاعران معاصر هم ارادتی خاص به دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی و مهدی اخوان ثالث دارد.
شریفی معتقد است که در شعرش در ابتدا تحت تاثیر شفیعی کدکنی بوده است و بعد از آن تاثیر شاعران انجمن قطب را در سبک شاعریاش پررنگ میبیند. او میگوید «آشنایی چهره به چهره با شاعران تاثیری زیاد بر من گذاشت و از هر کدام چیزی آموختم. مثلا آوردن لهجه به شعر یکی از تاثیرهای جدی انجمن قطب بر من بود. وقتی میدیدم شعر لهجهای در انجمن قطب پایگاه و جایگاهی بلند دارد من هم ترغیب شد در این حیطه طبعآزمایی کنم و کمکم وارد این حوزه هم شدم.»
از او میپرسم اگر از تعریفهای کلاسیک شعر بگذریم به عنوان محمود شریفی کدکنی چه تعریفی از شعر داری؟ شریفی پس از مکثی نسبتا طولانی میگوید «من به تعریف دکتر شفیعی نمیتوانم چیزی اضافه کنم. دکتر شفیعی معتقد است شعر گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است.» میخندم و میگویم «نمیتوانی فرار کنی باید به برداشت خودت از شعر هم اشاره کنی.» او میگوید: «عاطفه را خیلی تاثیرگذار میدانم و به طور کلی آوردن تصویر بر شعریت شعر میافزاید. مخصوصا تصویرهایی که از طبیعت یا از زندگی مردم بیاید بر صمیمت و دلپذیری شعر اضافه میکند.»
بیشتر شعرهای آقای شریفی در قالبهای غزل و چهارپاره شکل گرفته است. از رابطهاش با شعر معاصر از او میپرسم و او در جواب من میگوید: «اگر منصف باشم باید بگویم من دل در گرو شعر کهن دارم. شعر امروز را دوست دارم اما در مقابل آن تاریخ درخشان ادب پارسی دست شعر معاصر را نسبتا خالی میدانم.»
او معتقد است شعر امروز مثل هر چیز دیگری دچار ابتذال شده است. خیلی از چیزها در جهان معاصر از هویت خالی شده است و به یک نام خالی بدل شده است. شریفی اعتقاد دارد خیلی از جریانهای شعر امروز به آینده راه پیدا نخواهند کرد و فراموش خواهند شد. او میگوید: «نمیشود با مانیفست دادن برای شعر نسخه پیچید. شعری که قبولِ مردم را نداشته باشد در حلقههای روشنفکری باقی میماند و در فضای جامعه طنینانداز نخواهد شد.»
من سعی میکنم در خلال این مصاحبهها از نگاه شاعر به شعر به طور کلی و جزئی جویا شوم و معتقدم بیان این نکتهها در مصاحبه باعث میشود خوانندگان بهتر با شاعر آشنا شوند. از محمود شریفی عزیز میپرسم «شعر چه نقشی در زندگی بشر امروز میتواند داشته باشد؟» محمود که انگار از قبل به این موضوع فکر کرده است با نقل قولی از شوپنهاور شروع میکند که گفته است زندگی رنج است. او میگوید: «جریان اصلی زندگی رنجآور است. خوشیها و شادیها نمیتوانند این رنج عظیم را از بین ببرند اما هنر میتواند مرهم بزرگی بر این رنج باشد. شعر میتواند سبب کاهش رنج بشر باشد. ما در سایهسار ادبیات تا حدی از رنج بزرگ زندگی رها میشویم. بخشی از این کاهش رنج شامل همهی مخاطبان شعر میشود و بخشی مختص خودِ شاعر است که با تولید اثر و خلق هنر در جهان ذهنی خود پیش میرود و سلوکی را تجربه میکند.»
شریفی به شعر متعهد چندان باور ندارد اما معتقد است شاعر ناخودآگاه تحت تاثیر اجتماع است و اگر صادقانه با شعر برخورد کند شعرش هم آیینهی روح خودش و هم آیینهی روح اجتماعش خواهد بود. این شعر صادقانه میتواند ازلی ابدی باشد چون روح بشر و روح اجتماع نسل به نسل به هم شبیه است و همین است راز ماندگاری شاعران درجه یک تاریخ ادبیات که نه زمان میشناسند و مکان. شعر اگر متعهد به یک جریان خاص باشد محکوم به فراموشی است. ممکن است در دورهای گل کند و بر صدر بنشیند اما در طول زمان فراموش خواهد شد.
محمود شریفی چندان علاقهای به شرکت در جشنوارههای شعر ندارد. میگوید «به ندرت پیش آمده که در جشنوارهای شرکت کنم. مثلا سال ۱۳۹۸ در جشنوارهی ملی «نگاهی به طنز معاصر» در فومن جزو برگزیدگان بودم. یا در جشنوارهی شعر زعفران که به صورت ملی در تربت حیدریه برگزار شد شرکت کردم. اما در مجموع اهل شرکت در جشنوارههای ادبی نیستم.»
محمود شریفی کدکنی کتاب چاپشدهای در زمینهی شعر ندارد و تنها اثر چاپ شدهی او یک داستان با عنوان «بادبور» است که سال ۱۴۰۰ در انتشارات عطران در تهران چاپ شد. او میگوید «وقتی به چاپ مجموعهی شعر فکر میکنم دچار کمالگرایی میشوم و با خود میگویم این همه شاعران بهتر از من هستند و شعرهای بهتر میگویند که هنوز مجموعه چاپ نکردهاند و خودم را در این صف عقبتر میبرم.» مقالهای هم از آقای شریفی وجود دارد که در مورد لهجهی کدکن است و از پایاننامهی کارشناسی ارشد این شاعر همشهری استخراج شده است.
به بخش هر چه میخواهد دل تنگت بگو میرسید و محمود شریفی میگوید: «یادم میآید زمانی از تربت حیدریه گریزان بودم. به خاطر شرایط زندگی ناچار بودم در تربت حیدریه منزل داشته باشم اما تا فرصتی پیدا میکردم به کدکن میرفتم. امروز میتوانم بگویم تربت حیدریه را دوست دارم و دلیل این تغییر نگرش انجمنهای ادبی تربت حیدریه است. تربت علیرغم همهی ناکامیاش در پیشرفت در زمینههای مختلف از نظر فرهنگی شهر پیشرفتهای است. حال خوبی که از انجمن مثنوی خوانی، انجمن قطب، انجمن شاهنامه و دیگر انجمنهای ادبی تربت حیدریه پیدا میکنم بسیار برایم ارزش دارد. با اینکه رشتهام ادبیات بوده از این انجمنها بسیار آموختهام و همیشه این جلسات برایم نکتههای تازه داشته است.»
شریفی در پایان اضافه میکند: «به عنوان شاعر نباید سطح خودمان را بالاتر از دیگران بدانیم و اختلاف سلیقهها نباید باعث جدایی ما از هم شود. به رغم همهی اختلافهایی که شاعران ممکن است با هم داشته باشند یک علاقهی مشترک به شعر دارند و از شعر لذت میبرند. وقتی به بررسی علل لذت بردنمان از ادبیات بپردازیم نقد ادبی شکل میگیرد. با هم بودنِ سلیقههای مختلف ادبی در کنار هم میتوانند شاعران نسل بعدی را بهتر پرورش دهد.» محمود شریفی در قالبهای مختلف شعری و در گونههای مختلف ادبی کار کرده است. به نظر من در هر زمینه زبانش متفاوت است و در هر موضوعی که وارد میشود سعی میکند اصول حاکم بر آن گونه را رعایت کند. شعرش روان است اما به ندرت گرههایی در زبان دارد که نشان میدهد تمرکزش را روی محتوای شعر میگذارد تا فرم. در چهارپارههایش زبانی صمیمی و امروزی به چشم میخورد که از ویژگیهای شعر امروز است. در ادامه چند شعر از اشعار این شاعر همشهری را با هم میخوانیم.
خونِ شب میدود به رگهایم چشمهایم دو جغد بیآزار گم شدم در دهان تاریکی میزند نبض ساعت دیوار
ساعت از نیمهشب گذشته و باز گُر گرفتم میان منقل شب قلب من میزند به طبل جنون جان رسیده به آستانهی لب
بر دهل مشت، مشت میکوبم مست و دیوانهوار و ناهنجار در هجوم پلشت شکلکها چندش خندههای ناخروار
در هیاهوی فتنه میرقصم سر من از تنم جدا مانده سوختم در حریق ثانیهها مشت خاکسترم به جا مانده
خلقتی موذیانه در راه است مغزها از جبین زده بیرون دست مرموز و خوفناکی پست امشب از آستین زده بیرون
شاخ زشتی به بینیام جوشید کل این شهر مثل من شدهاند صبح یک روز گاوپیشانی مردم شهر کرگدن شدهاند
جای سرو و صنوبر و سبزه از زمین موش و مار میروید از ردِ بوسهی کدامین دیو از تن شهر، دار میروید؟
دارم از درد و زخم میپیچم مثل ماری به زیر تیغهی بیل زندگی بر سرم شده آوار مثل موری به پای لشکر فیل
گُر گرفتم میان منقل شب اخگری در تنور تاب و تبم گاه پیغمبری اولوالعزمم گاه تَبَّت یَدا اَبولَهبم
عقربه همچو عقربی زخمی ذهن من مثل گربهای ولگرد خسته از این زبالهگردیها خسته از این تعفن نامرد
یک به یک میشمارم این شبها زخمهایی که از خودم خوردم دیگر از دیگران چه جای گِلِه من که با ضربت خودم مُردم
کل تاریخ را ورق زدهام مثل شبروزهای سخت بشر آه از آنچه گذشت بر سر ما بازی مرگ و تاج و تخت بشر
در دهان شگفت تاریکی چشمهایم دو جغد شببیدار خسته از این تراکم تاریک میزند نبض ساعت دیوار
ناگهان میشود نگاهم محو ناگهان محو میشود همهچیز عشق و افسانه خوشه میبندد ناگهان از تو میشوم لبریز
دست در دست ماه میخوانم خوشه خوشه ستاره میچینم باز هم مثل کودکیهایم گر چه بیدار، خواب میبینم
حافظ از راه می رسد سرمست «حال دل با تو گفتنم هوس است» من هوسباز نیستم اما «با تو تا روز خُفتنم هوس است»
زندگی در زمین تمام شده ما دو تا ماندهایم و این دنیا دست هم را دوباره میگیریم با همان عشق آدم و حوا
ای خوشا باز هم برهنه شدن شاد و آزاد در زمین خدا بار دیگر چو لحظههای هبوط هیچ قیدی ندارد این دنیا
شیطنتهای چشم تو ساده من دوباره فریب خواهم خورد راه و بیراه بوسه خواهم چید از نگاه تو سیب خواهم خورد
آخرین لحظههای عمر زمین ما همینجا بهشت میسازیم از ازل تا ابد در این لحظه ما فقط دل به عشق میبازیم
محو دریا و این شکوه افق غرقه در ساحلِ تماشاییم آخرین نغمههای ناب زمین آخرین بوسههای دنیاییم...
با مویههای این دل از موی نازکتر چه باید کرد با آرزوهایی که بر دستم شده پرپر چه باید کرد؟! با یادگاریها که در پستویِ صَدتو خاک خواهد خورد با خاطرات مرده در آغوش این دفتر، چه باید کرد؟! میخواهم از دیوار هم پنهان کنم اندوههایم را با اشکهای منتظر، آماده، پشت در چه باید کرد؟! کالای احساس مرا دنیا پشیزی برنمیدارد با تیزبازیهای این دلال بازیگر چه باید کرد؟! هر چند جانبخشی، گوارایی، لطیفی چشمهی عشقم! با شورهزار این کویر پست پهناور، چه باید کرد؟! با دره مرداری که رودرروی من با قهر میخندد با اینهمه پلهای ویران پشت سر؛ دیگر چه باید کرد؟! گفتم سیاوش میشوم بر قلب آتش میزنم ای وای با آتش پنهان شده در زیر خاکستر چه باید کرد؟! افتاده آب از آسیاب شعرهایم؛ ذوق و احساسم با چشمههای خشک؛ با این چشمهای تر چه باید کرد؟! دیروز مادر بود و یک پرچین گل و ریحان و سرسبزی امروز با این شمعدانیهای بی مادر چه باید کرد؟! با یک زمین حرفی که در دل مُرد بستم کوله خود را با زخمهای زنده تا بیداری محشر چه باید کرد؟! آری فریب چشمهایش را نباید خورد، میدانم با این دل احساسی تنهای خوشباور چه باید کرد؟!
تو که انگشت اتهامت رو یک گلوله به سمت من کردی تو که امشب دلت رو انگاری با دو دست خودت کفن کردی...
تو به چشمای من شدی مشکوک من به لبخند تو شدم مظنون آخرش مارو میکُشه این شک ما به دستای هم میشیم مدفون
زخم خوردی تو از همه، آره از همه آدمای دور و بَِرت اولین تیر رو به قلب تو زد اون که بُردیش زیرِ بال و پَرِت
یا بِکِش ماشه رو تمومش کن یا بُکُش حس انتقامت رو یا به من اعتماد کن امشب یا بگو آخرین کلامت رو
ما دیگه مهرههای سوختهایم شهر ما بردهی هوسهاشه این دوئل دیگه رو به پایانه عشقمون آخرین نفسهاشه
روی اون شاخههای خشکیده پشت اون چهرههای سنگیِ سرد لاشهخورها هنوز منتظرن شاید امشب بمیره این شبگرد
زوزههای غریب گرگی پیر خون شَتَکخورده رو در و دیوار پنجههای زمخت نامردو یک نفس از گلوی من بردار
شهر ما رفت بار دیگه به خواب چشمِ روباهِ توطئه بیدار خندههات میکنه حکایت باز از فریب خزندهای اینبار
آدمکهای در نقاب فرو تو خداوند این دغلسازی من شدم بار دیگه قربانی تو شدی مافیای این بازی...
فریاد میزدم که مگر گوشها کر است؟! گفتی نه جان من همه دروازه و در است مزد آن گرفته است که کاری نکرده است نابرده رنج گنج برادر، میسر است امروز دایههای وطن با حضور قلب بردند بچه را و فقط جای او تر است یک جدول از حروف الفبا به پیش ما گویند حرف اول دزدان کشور است دم را گره بزن به دم دُمکلفتها هر کس که اینچنین نکند سخت ابتر است گفتم که ما سهام عدالت گرفتهایم گفتی عدالت است که برگ چغندر است گفتم فرار مغز جوانان مصیبتی است گفتا زبان و پاچه بخور پاچه بهتر است خودرو اگر گران شده و پا نمیدهد دیگر چه غم، که شهر پر از قاطر و خر است دستم به ران و سینهات نرسد مرغ نازنین عشقم به بال و گردن تو معتبرتر است روباه اگر که مرغ بدزد در این زمان جرمش از اختلاس بزرگان گرانتر است دیگر زمان لیلی و مجنون گذشته است لیلای دلربای من آن برهی نر است هر چند سهم ما شده باران خاک و گِل هم سهم کافران همه باران جرجر است؟ ما رهبران عصر جدید جهان شدیم کوری که خود عصاکش یک کور دیگر است این شهر جای چهچهِ بلبل دگر نشد از بس که گوشها همه دنبال عرعر است دیگر زمان قدرت بازو گذشته است قدرت در این زمانه فصیح و سخنور است بازیچههای سادهی دلواژهها شدیم کفتار تا الف بنهد عین کفتر است بازار عقل و دانش و ایمان کساد شد دیگر خدا و عشق چو کبریت احمر است از هر چه بگذری سخن دوست خوشتر است این سرزمین قبالهی ژنهای برتر است
از بس زدهام بال بر این سقف قفس افتادهام از بال و پر و پا و نفس آزادی و پرواز هوس بود هوس لطفی کن و ای مرگ به فریادم رس
آخرین خاطرهام از آواز به آخرین خاطرهام از آزادی بر میگردد روزی که من و قناریام تصنیفی را در ماهور میخواندیم بر چارچوب دریچهای که به آزادترین باغ جهان باز میشد از پشت میلههای منجمد زمستان بهار مدتهاست نگاهِ خشکِ یخزدهاش را به آواز این قناری مرده در من دوخته است عنکبوت در گلویم لانه بسته کبوتر تخم گذاشته و پیامبری که رسالتش را فراموش کرده...
گفته بودم دست میگیرم، دوست میدارم، نشد... گفته بودم مهر میپاشم، عشق میکارم، نشد... زندگی ما را چنان در خود شکست فرصت یک «دوستت دارم» نشد...
دوبیتی به لهجهی کدکن خِبَر دایَن به باغا که «تِوَر» رف دُهول بِزْنِن که ظالم بِـْخِبَر رف صدای ارّهبِرقی تا بِلَن رف دِرِختاما هَمَه دِستَهی تِوَر رف
برای پدرم خورشید و داس و گندم و دستان پینهبست مژگان خوشهها به خوشآمد خوشآمدست در خوشههای چشم تو ای چشمه سار مهر لبخند مهربان خدا دانه بستهاست بذر امید کاشتهای آرام و بی گلایه ز دیها گذشتهای یک فصل آرزو یک فصل انتظار چون چشمه در تلاش و تکاپو و جست وجو اینک به چشمهای تو بایست خو گرفت دلهای تنگ پنجرهها «بیتپش» شده است با دستهای پاک تو باید «وضو» گرفت
برای مادرم باغ پاییز شدی برگ بهارانت کو؟ پیر و رنجور شدی، آن لب خندانت گو؟ آن فرتبافی و گلدوزی و چادر شب تو آن همه ذوق و هنرهای فراوانت کو؟ ای تو لالایی شبهای هراسانگیزم نغمههایت چه شد و طبع غزلخوانت کو؟ بر لبت زمزمهی شعر و دوبیتی و دعا، آن مناجات سحرگاهی و قرآنت کو؟ چه شد آن باغچه که دست تو را میبوسید بر سر سفره ما سبزی ریحانت کو؟ زندگی، سینی چای و گل لبخند تو بود خسته از زندگیام سینی و قندانت کو؟ عطر و بوی خوش آن نان تنوری دم صبح جنب و جوش سحر و عطر خوش نانت کو؟ گل نیلوفر و ختمی، سیب و آلوی حیاط آب و جاروی سحر، رونق بُستانت کو؟ خانهی ساده ما غلغلهی مهمان بود آن هیاهو چه شد و خانهی مهمانت کو خط به خط چهرهی تو راوی نسلیست صبور صبر یعقوب چه شد؟ یوسف چشمانت کو؟ قصهها، خاطرهها، زمزمهها داشت لبت، گویش کدکن و فرهنگ خراسانت کو؟
محمود شریفی شاعر بسیار خوبیست و از آن مهمتر انسان خوبی است. او آدم کمحرفی است. این اولین بار بود که به دل جمع با او به صحبت نشستم و باید بگویم از صحبتش بسیار لذت بردم. امیدوارم مجموعهی شعر این شاعر همشهری منتشر شود و ما با شعر او بیشتر آشنا شویم. هر گوشهی خراسان مهدِ شعر و ادب است و امیدوارم انجمن شعر شفیعی کدکنی در کدکن با کمک آقای شریفی و دوستانش بتواند روز به روز موفقتر از قبل شود و نام «انجمن شفیعی کدکنی» در کنار نام این شهر زیبا و نام استاد شفیعی همواره برقرار و بردوام بماند.
مسمطی از شاعر همشهری استاد جلال رفیع بر اساس غزلی از سعدی
به یاد آن خم ابرو اگر خمار و خموشم فکنده غلغله در عرش پیر بادهفروشم بیار خم خم از آن می که جام جام بنوشم هزار جهد بکردم که سرّ عشق بپوشم نبود بر سر آتش، میسرم که نجوشم
چو دادهام ز ازل دست بیعتی به نگارم که عشقنامهی خود را برای او بنگارم سرِ شکستن عهد ازل اگر چه ندارم بهوش بودم از اول که دل به کس نسپارم شمایل تو بدیدم، نه صبر ماند و نه هوشم
به فصل وصل صبوری ز خویشتن نتوانی هزار پیرهن شوق را به تن بدرانی ز سوز دل به تو گفتم بدان زبان که تو دانی مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم
چه حالت است که صحرا و صخره در سخن آمد حدیث عشق زلیخا به گوش مرد و زن آمد دوباره یوسف مصری دریده پیرهن آمد حکایتی ز دهانت، به گوشِ جان من آمد دگر نصیحتِ مردم، حکایت است به گوشم
چگونه همره خورشید چون شعاع نیایم چو موج سرزده تا اوج در وداع نیایم سفینه بشکنم از عرشه تا شراع نیایم منِ رمیدهدل آن به، که در سماع نیایم که گر به پای درآیم، به در برند به دوشم
به یاد دوست، نه خود غنچهی شکفته دهانم ز دشمن ار شنوم مدح در شگفت نمانم سزد گر آید از او این سخن به گوش نهانم مرا به هیچ بدادی و من هنوز بر آنم که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم
بیا به تسلیت از روح بیقرار من امشب بیا بیا به تماشای روزگار من امشب کجاست یار من امشب، کجاست یار من امشب بیا به صلح من امروز، در کنار من امشب که دیده خواب نکردهست، از انتظار تو دوشم
بگو چگونه روایت کنم ز درد جراحت چگونه صبر رعایت کنم ز درد جراحت طبیب کو که شکایت کنم ز دست جراحت به زخمخورده حکایت کنم ز دست جراحت که تندرست، ملامت کند چو من بخروشم
به موج عشق روان کن سفینه را و دعا کن چو ناخدا طلبی با خدا هماره وفا کن از آستان رفیعش طلب جلال خدا کن مرا مگوی که سعدی! طریقِ عشق رها کن سخن چه فایده گفتن چو پند مینَنیوشم؟
نشان یار هر آن کاو به سینه کرده حمایل مراست راحت روح و مراست رونق محفل من آن نیم که نشینم به انتظار به منزل به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل وگر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم
انجمن شعر قطب در تلگرام / روبیکا / اینستاگرام / بلاگفا
هماغوش غزل نام کتاب شعرهای تغزلی استاد رفیع است که در سال ۱۴۰۲ در انتشارات اطلاعات تهران به چاپ رسیده است و در مراسم نکوداشت ایشان از این کتاب رونمایی شده است. این کتاب ۱۷۶ صفحه دارد. عکس از آرشیو انجمن، جلسهی انجمن قطب تربت حیدریه به تاریخ شنبه ۱۴۰۵/۰۷/۱۱ در کتابخانهی شهید بهشتی نگاهی به زندگی و شعر استاد جلال رفیع به قلم بهمن صباغ زاده https://t.me/anjomanghotb/9343
ضمن شادباش تولد دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی ادیب و شاعر نامدار همروزگار یکی از غزلهای ایشان را با هم میخوانیم:
ای مهربانتر از برگ در بوسههای باران بیداری ستاره در چشم جویباران آیینهی نگاهت پیوند صبح و ساحل لبخند گاهگاهت صبح ستارهباران بازا که در هوایت خاموشی جنونم فریادها برانگیخت از سنگ کوهساران ای جویبار جاری! زین سایه برگ مگریز کاین گونه فرصت از کف دادند بیشماران گفتی به روزگاران مهری نشسته گفتم بیرون نمیتوان کرد حتی به روزگاران بیگانگی ز حد رفت ای آشنا مپرهیز زین عاشق پشیمان سرخیل شرمساران پیش از من و تو بسیار بودند و نقش بستند دیوار زندگی را زین گونه یادگاران وین نغمهی محبت بعد از من و تو ماند تا در زمانه باقیست آواز باد و باران
#انجمن_قطب #محمدرضا_شفیعی_کدکنی #تبریک #تولد
انجمن شعر قطب در تلگرام / روبیکا / اینستاگرام / بلاگفا
عکسی کمتر دیدهشده از دکتر محمدرضا شفیعی، باغهای کدکن سال ۱۳۵۰، با تشکر از آقای محمود شریفی کدکنی که عکس را در اختیارم قرار دادند.
غزلی از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی برای استاد محمد قهرمان
درین باغ و چمن گاهی چمان باش به جان گلچین شعر قهرمان باش اگر خواهی نثار از عالم غیب برین خوان هنرها میهمان باش به روی جادهی ابریشم شعر روان در بی کران و بی زمان باش قدم بیرون نه از دنیای عادت فراتر از زمین و آسمان باش نشان شعر نقش زندگانی ست درین اندیشه باری بیگمان باش به سوی یاوهگویانِ زمانه یکی تیری ز خَمِّ این کمان باش هنر بی آرمان جسمیست بیجان رَمان از شاعر بی آرمان باش به دور از آسمان و ریسمانشان تو حبل استوار مردمان باش در آفاق وطن کشت ستم را به شعر خویش طوفان دمان باش به خرمنسوزی اربابِ تزویر سپهر شعر را برق یمان باش عزیزا نیم قرن اکنون گذشتهست که استاد منی، دایم همان باش به شعر روشن آیینهوارت غم و شادی ما را ترجمان باش بدان سُتوار شعر جاودانه ز تصریف زمانه در امان باش سهشنبهها همیشه شاد و خندان کنار دوستان دور از غمان باش خراسان است و شعر قهرمانش خراسان را تو شعر قهرمان باش
دو یار زیرک و از بادهٔ کهن دو منی فراغتی و کتابی و گوشهٔ چمنی من این مقام به دنیا و آخرت ندهم اگر چه در پِیام افتند هر دم انجمنی هر آن که کنج قناعت به گنج دنیا داد فروخت یوسف مصری به کمترین ثمنی بیا که رونق این کارخانه کم نشود به زهدِ همچو تویی، یا به فسق همچو منی ز تندباد حوادث نمیتوان دیدن در این چمن که گلی بوده است یا سَمنی ببین در آینهٔ جام، نقشبندیِ غیب که کس به یاد ندارد چنین عجب زَمنی از این سَموم که بر طَرْف بوستان بگذشت عجب که بوی گلی هست و رنگ نسترنی به صبر کوش تو ای دل که حق رها نکند چنین عزیز نگینی به دست اهرمنی مزاجِ دَهر تَبَه شد در این بلا حافظ کجاست فکر حکیمی و رای برهمنی؟
#گرامیداشت #حافظ
انجمن شعر قطب در تلگرام / روبیکا / اینستاگرام / بلاگفا
پینوشتها: بیستم مهرماه روز گرامیداشت حافظ است. عکس از سایت ایران توریسم مراسم گرامیداشت حافظ در تربت حیدریه https://t.me/anjomanghotb/27971
از دور سِلامِت مُنُم ای کوهِ سهقُلَّه تا دَمَنِ سُوزِت مُدُوُم واز به کِلَّه ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ این وبلاگ برای معرفی شعر محلی تربت حیدریه و آشنایی با شاعران تربت حیدریه و شعرهای ایشان تاسیس شده است. از ابتدای سال 1390 تصمیم گرفتم گزارش جلساتی که در آن شرکت میکنم را در فضای مجازی منتشر کنم. کانال تلگرامی: https://t.me/bahman_sabaghzade ارتباط با من در تلگرام: https://t.me/bahmansabaghzade
انجمن ادبی قطب: شنبهها در تربت حیدریه اطلاعیهها را در این آدرس ببینید https://t.me/anjomanghotb
انجمن مثنویخوانی: اطلاعیهها را در این آدرس ببینید https://telegram.me/masnavikhani